TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu

Uyuşmazlık Çözüm Kurul ilk olarak, 3813 sayılı Kanun döneminde düzenlenmiştir. Daha sonrasında 3813 sayılı Kanuna, 29.11.2007 tarihli ve 5719 sayılı Kanun ile eklemeler yapılarak futbol yönetiminde Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ismiyle yeni bir hukuk kurulu oluşturulmuştur. Bu doğrultuda UÇK’nın görevlerini, oluşumunu, üyeliğin istifası ve kurulun sona ermesini, başvuru esaslarını, yargılama sürecini ve usul kurallarını ve bunlar gibi UÇK’nın yetki alanına giren ve görevleri arasında olan tüm konuları UÇK Talimatı ve TFF Statüsü nezdinde inceleyeceğiz.

Her ne kadar, UÇK Talimatı, 5894 Sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’da ve Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Statüsü’nde yer alan Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun çalışma esas ve usullerini belirlemek amacıyla düzenlenmişse de TFF Statüsünün 2021 yılında yeniden düzenlenmesi ve bazı hükümlerinin güncellenmesi sebebiyle birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Bu nedenle, UÇK’nın, TFF nezdinde kendine münhasır bir talimatı olmasına karşın UÇK’nın görevleri ve özellikleri bakımından en güncel düzenleme TFF Statüsü olması nedeniyle ilgili incelememizi TFF Statüsünü de dikkate alarak gerçekleştireceğiz.

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, taraflarca görevinin kabul edilmesi halinde; kulüpler, futbolcular, teknik adamlar ve futbol menajerlerinin, aralarındaki futbolla ilgili her türlü̈ sözleşmeden doğan ihtilafları inceler ve karara bağlar. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, ortaya çıkan uyuşmazlıkta haklı olan tarafın mevcutsa vekili için, resmi ücret tarifesine göre Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için uygulanan maktu avukatlık ücreti kadar vekalet ücretine hükmeder (Statü m.56/2).

UÇK, bir Başkan, 6 asıl ve 6 yedek üyeden oluşur Kurul üyelerinin en az 10 yıllık tecrübeye sahip hukuk fakültesi mezunu olması zorunludur. (Statü, m. 55/1) Statü madde 54 gereğince hiçbir şekilde hukuk kurullarının bağımsızlığı ve tarafsızlığı şüpheye düşmemelidir. Bu sebeple Statü’nün 55. Maddesinin 1. Fıkrasında, Kurul üyelerinin, TFF Hukuk Kurullarının yargı yetkisine tabi olan spor kulüplerinin üyesi veya bu kulüplerin iştirak şirketlerinin hissedarı, yöneticisi ve denetim kurulu üyesi olamayacağı belirtilmektedir. Uyuşmazlık Çözüm Kurulunun görev süresi, 4 yıldır. Üyeler kendi aralarından bir başkan vekili ve bir raportör seçer. (Statü, m.55/2).

TFF Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu ile diğer kurul ve yan kurullarında görev yapanlar veya futbol kulüplerinde aktif görevde bulunanlar (profesyonel futbol kulüplerinin seçilmiş veya atanmış̧ kurullarında görev alanlar da dahil olmak üzere) ile profesyonel futbolcular, teknik adamlar, sağlık ekibi, futbol menajerleri, müsabaka organizatörleri Uyuşmazlık Çözüm Kurulu üyeliği yapamazlar (Statü m.55/3).

Kurul, görevinde bağımsızdır. Üyeler istifa etmedikçe veya çekilmiş̧ sayılmadıkça yerlerine yeni üye görevlendirilemez. Ölüm, istifa ve başka nedenlerle oluşan boşalmalarda boşalan görev için TFF Yönetim Kurulu, aynı usulle atama yapabilir. Bu fıkra uyarınca seçilen yedek üyeler, kalan süre kadar görev yapar (Statü m.55/4). Statünün UÇK başlığı altındaki neredeyse bütün düzenlemelerinde görüleceği üzere, Statü, Özellikle bağımsızlık ve tarafsızlık konusunda son derece titiz davranarak her hükmünde bunu vurgulamakta ve çeşitli bağlantılı maddelerle bunu desteklemektedir.

Ayrıca halen yürürlükte bulunan UÇK Talimatına göre, TFF Yönetim Kurulu, UÇK’nın idari işlerini yürütmek, Kurul önüne getirilen uyuşmazlıkları ilgili Başkan ve asıl üyelere sunmak üzere yeterli sayıda koordinatör görevlendirir. Koordinatörlerin hukuk fakültesi mezunu olması gerekir. TFF YK, ayrıca UÇK Başkanının önerisi üzerine sekreterlik hizmetlerinin görülmesi için yeterli sayıda sekreteri de görevlendirir. (Talimat, m. 5).

İlgili Talimat’ın ikinci ve üçüncü bölümlerinde kurula yapılacak olan başvuruların usullerini ve kurulun çalışma usulleri düzenlenmektedir. Buna göre, Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na başvuru dilekçe ile yapılmakta olup, dilekçe ekine başvuru ücretinin tamamının yatırıldığını gösterir makbuzun eklenmesi zorunludur. Dilekçeler, Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na sunulmak üzere Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Koordinatörlüğü’ne verilir. (Talimat, m. 5). Dilekçenin içeriğinde zaruri olarak bulunması gereken unsurlar Talimat’ın 6. Maddesinin 3. Fıkrasında detaylı şekilde belirtmiştir. Dilekçe ve/veya eklerinde; tarafların adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, yabancılar için pasaport numarası, unvanı, TFF lisans/kod numarası, adresinin, varsa tebligata elverişli faks numarası, e-posta adresi, telefon numarası, varsa avukat veya yasal temsilcinin, adı, soyadı, adresi, tebligata elverişli faks numarası, e-posta adresi, telefon numarası ve temsile yetkili olduğuna ilişkin belgesi, davanın değeri, davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarasıyla açık özeti, iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği ve dayanak delilleri, açık bir şekilde talep sonucu, tarafların veya varsa kanuni temsilcinin ya da vekilinin imzası, başvuru ücretinin tamamının yatırıldığını gösterir makbuz örneği ve son olarak Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun görevinin kabul edildiğini gösterir anlaşma bulunmak zorundadır. (Talimat, m. 6/3).

Başvuru ücretinin tamamını yatırmayan tarafın dilekçesi incelemeye alınmaz. Koordinatörlük, dilekçeleri esas numarası vererek kaydeder. Zorunlu unsurların eksik olması halinde dilekçe, eksiklerin tamamlanması için davacıya iade edilir. Zorunlu unsurların yedi gün içinde tamamlanmaması halinde başvuru yapılmamış̧ sayılır. Davalı cevap dilekçesini, dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde vermek zorundadır.

Cevap dilekçesinde, zorunlu unsurların eksik olması halinde, eksiklerin tamamlanması için dilekçe davalıya iade edilir. Cevap dilekçesi verilmemesi veya Koordinatörlük tarafından bildirilen eksikliklerin yedi (7) gün içinde tamamlanmaması halinde davalı cevap vermemiş̧ sayılır. Zorunlu unsurları içeren cevap dilekçesi ekleriyle birlikte davacı veya ihbar gereken hallerde 3. kişiye tebliğ̆ edilir. (Talimat, m. 6/3).

Kurul Üyeleri, tarafsızlıklarından ciddi şüpheyi gerektirecek haklı sebeplerin varlığı halinde derhal çekilmek zorundadırlar. Özellikle üyenin tarafsızlığından ciddi şüpheyi gerektirecek haklı sebebin var olduğunu kabul etmek için; Uyuşmazlık ile doğrudan veya dolaylı olarak, kişisel ya da bir tüzel kişinin organı olarak ilgili olması, Uyuşmazlık, geçmişte veya halihazırda üyesi bulunduğu ya da kurullarında görev aldığı bir kulüple ilgili olması, Uyuşmazlığın tarafları ile arasında üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil olmak üzere) kan veya kayın hısımlığı söz konusu olması, uyuşmazlığın tarafları veya temsilcileri ile arasında maddi menfaat birliği veya yakın ilişki söz konusu olması gerekmektedir.(Talimat m.8/1) Bir üyenin tarafsızlığı hakkında ciddi şüpheyi gerektirecek haklı bir sebebin varlığı halinde ilgili üye durumu derhal Kurul Başkanı’na bildirir. (Talimat m.8/2)

Bir üyenin tarafsızlığı hakkında ciddi şüpheyi gerektirecek haklı sebebin varlığı uyuşmazlığın taraflarınca da iddia edilebilir. Bu halde ilgili durumu, öğrendiği tarihten itibaren yedi (7) gün içinde Kurul Başkanı’na yazılı ve gerekçeli olarak bildirmek zorundadır. İtiraz edilen başkan veya üye, itirazın görüşüleceği Kurul toplantısına katılamaz. İtiraza dair karar oylamasında eşitlik olması halinde, Başkanın oyu belirleyicidir. Bu karara karşı itiraz, Kurulun uyuşmazlığa ilişkin nihai kararıyla birlikte Tahkim Kurulu’na yapılmaktadır. (Talimat m.8)

Öte yandan, UÇK Talimatının dördüncü bölümünde ise yargılamanın şekli ve süreçlerine ilişkin düzenlemeler vardır. Talimatın 9. Maddesine göre UÇK, Başkan tarafından belirtilen tarihte ve kural olarak TFF Yönetim Kurulu tarafından Kurul için tahsis edilmiş̧ yerde toplanmaktadır. Başkanın gerekli gördüğü durumlarda başka yerde de toplanılabilmektedir.

Kurul, uyuşmazlık dosyalarını öncelikle görev, ehliyet, menfaat ve süreler bakımından inceler. Bu incelemede eksiklik tespit edilmesi halinde başvurunun reddine karar verilir.(Talimat m. 9/2). Kurul, incelemesini kural olarak dosya üzerinden yapar. Gerekli görülmesi halinde, bilgi ve belge istenmesine, sair incelemeye ve duruşma yapılmasına karar verilebilir. Ancak Kurul, taraflardan birinin duruşma talebinde bulunması halinde duruşma talebini kabul etmek zorundadır. Her iki tarafın da duruşma talep etmesi halinde, yalnızca bir kez duruşma yapılır. Kurul, gerektiğinde duruşmanın gizli yapılmasına da hükmedebilir. (Talimat m. 9/3). Müzakereleri Başkan yönetir, inceleme ve değerlendirmelerin sonrasında soyadı sırasına göre oylama yapılır. Başkan, oyunu en son verir. (Talimat m. 9/4)

Uygulanacak hukuk, genel olarak süreler, ihtiyati tedbir kararları ve dosyanın incelenmesi, Talimatın 16 vd. maddelerinde düzenlenmektedir. Bu doğrultuda, UÇK, 5894 sayılı Kanun, TFF Statüsü, TFF Talimat ve Düzenlemeleri ile FIFA ve UEFA Kuralları esas alınarak Türk maddi hukukuna göre karar vermektedir. (Talimat, m. 16). Taraflar, işbu Talimat ve diğer Talimatlarda öngörülen ya da Kurul tarafından belirlenen sürelere uymak zorundadır. Süre geçirildikten sonra yapılan başvurular dikkate alınmaz. Karar, dosya içeriğine ve mevcut delillere göre verilir (Talimat, m. 17).

Kurul, “telafisi imkansız zararların dogmasının kuvvetle muhtemel olması” halinde, ilgilinin istemi üzerine geçici koruyucu önlemlere karar verebilir. Duruma göre, ihtiyati tedbir talep edenden bir güvence vermesi de istenebilir (Talimat, m. 18.).

Dosyanın incelenmesi hususunda, Kurul, uyuşmazlık dosyalarını öncelikle görev, ehliyet, menfaat ve süreler bakımından inceler. Bir eksiklik saptanırsa, başvurunun reddine karar verilir. Kurul, kural olarak incelemesini dosya üzerinden yapar. Ancak taraflardan biri isterse sadece bir kez olmak üzere duruşma yapılabilir. Kurul duruşmanın gizli olmasına da karar verebilir (Talimat, m. 9).

UÇK tarafından verilecek kararlar ve buna ilişkin esaslar ve usuller Talimatın 11.maddesi vd.’ında düzenlenmektedir. Karar: Kurulun toplantı yeter sayısı beştir. Kurul, kararlarını başvuru tarihinden itibaren en geç̧ 4 ay içinde vermek zorundadır. Haklı nedenlerin varlığı halinde Kurul sürenin birer aylık dönemler halinde uzatılmasına karar verebilir (Talimat, m. 11).

Müzakereleri Başkan yönetir. İnceleme ve değerlendirme tamamlandıktan sonra oylamaya geçilir. Oylama soyadı sırasına göre yapılır. Başkan oyunu en son verir. Başkan ve Başkan vekilinin yokluğu halinde kurula en yaşlı üye başkanlık eder.

Kurulun toplantı yeter sayısı beştir. Kararlar toplantıda hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğunun oyu ile alınır. Oyların eşitliği halinde Başkanın oyu belirleyicidir. (Statü, m. 55.5, Talimat, m. 10). çekimser oy kullanılamaz. Çekimser oy kullanan ya da oy kullanmayan üye, toplantıya mazeretsiz katılmamış̧ sayılır. (Talimat, m. 10/2). Karara karşı, ayrık oy (muhalefet şerhi) verilebilir. Ancak, kararın da, ayrık oyun da gerekçeli olması gerekir.

UÇK’nın verdiği kararlardan memnun kalmayan taraflar, UÇK kararlarına karşı TFF Tahkim Kuruluna, kararın kendilerine tebliğinden itibaren 7 gün içinde başvurabilir. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu tarafından verilen kararlar, Tahkim Kurulu’na itiraz edilmemesi ya da itiraz üzerine verilen Tahkim Kurulu kararı ile kesinleşmektedir. Kesinleşen Kurul kararları, TFF tarafından derhal uygulanmaktadır. (Talimat m. 12).