Türkiye'de Şirket Kuran Yabancılar Oturma ve Çalışma İzni Alabilir mi?

Genel Olarak

Türkiye, yabancı yatırımcıların şirket kurabildiği ve ticari faaliyet gösterebildiği ülkeler arasında yer almaktadır.

Yabancı ülke vatandaşları, ilgili mevzuatta öngörülen şartları yerine getirmek kaydıyla Türkiye'de limited veya anonim şirket kurabilmekte ya da mevcut şirketlere ortak olabilmektedir. Bununla birlikte şirket kuruluşunun tamamlanması, yabancı kişiye kendiliğinden Türkiye'de ikamet etme veya çalışma hakkı vermemektedir.

Bu nedenle yabancının şirket ortağı olması ile Türkiye'de fiilen çalışması arasındaki hukuki ayrımın doğru şekilde yapılması gerekmektedir.

Yabancı Vatandaşlar Türkiye'de Şirket Kurabilir mi?

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında yabancıların Türkiye'de şirket kurmaları mümkündür. Genel kural olarak yabancı yatırımcılar, Türk vatandaşlarına tanınan şirket kuruluşu imkânlarından yararlanabilmektedir. Yabancı kişi tek ortaklı limited şirket kurabileceği gibi bir anonim şirketin hissedarı da olabilir. Bununla birlikte şirket kuruluşundan sonra yabancının üstleneceği yönetim görevi ve Türkiye'deki fiili faaliyetleri çalışma izni bakımından ayrıca değerlendirilir.

Şirket Kurmak İkamet İzni Sağlar mı?

Türkiye'de şirket kurmak, yabancıya otomatik olarak ikamet izni verilmesini sağlamaz. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında ikamet izni türleri ve bunlara ilişkin şartlar ayrıca düzenlenmiştir. Türkiye'de ticari bağlantı veya iş kurma amacıyla bulunan yabancıların belirli şartlar altında kısa dönem ikamet iznine başvurabilmeleri mümkündür. Ancak başvurunun kabul edilmesi için yalnızca şirket ortaklığının bulunması yeterli olmayabilir. Yabancının Türkiye'de bulunma amacı, kalış süresi, belgeleri ve ilgili idari şartlar birlikte incelenir. Şirketin kurulması ile ikamet izninin verilmesi birbirinden ayrı hukuki işlemlerdir.

Şirket Ortağı Olan Yabancının Çalışma İzni Alması Gerekir mi?

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca Türkiye'de çalışacak yabancıların kural olarak çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti kapsamında bulunmaları gerekmektedir. Ancak şirket ortağı olan her yabancının durumu aynı değildir. Örneğin limited şirkette müdür sıfatını taşıyan yabancı ortak ile yalnızca sermaye koyan ve yönetim görevi bulunmayan yabancı ortak farklı hukuki konumlarda olabilir. Benzer şekilde anonim şirkette yönetim kurulu üyeliği üstlenen yabancının durumu ile yalnızca pay sahibi olan yabancının durumu birbirinden ayrılmalıdır.

Bu nedenle çalışma izni gerekliliği, şirket türüne ve yabancının şirket içerisindeki görevlerine göre belirlenmelidir.

Yabancı Şirket Ortakları İçin Sermaye ve İstihdam Kriterleri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen çalışma izni değerlendirme kriterleri, şirket ortağı yabancılar bakımından mali yeterlilik ve istihdam şartları öngörmektedir.

Ekim 2026 itibarıyla bilanço esasına tabi işyerlerinde şirket ortağı yabancı için uygulanan genel kriterler çerçevesinde:

• Şirketin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması,
• Yabancı ortağın sermaye tutarının en az 500.000 TL olması,
• Yabancının ortaklık payının en az %20 olması,
• İşyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi,

şartları önem taşımaktadır.

Beş Türk vatandaşı istihdamı bakımından ilk çalışma izni belirli şartlarla şerhli düzenlenebilmekte ve istihdam yükümlülüğü ilk izin döneminin yedinci ayından itibaren uygulanabilmektedir.

Ayrıca 100.000 ABD doları ve üzerinde sermaye payı bulunan yabancı ortaklar bakımından belirli sermaye ve istihdam kriterlerinin uygulanmaması öngörülmüştür.

Bu kriterler genel düzenlemeler olup yabancının statüsü, işyerinin faaliyet alanı ve mevzuatta öngörülen istisnalar çerçevesinde farklı değerlendirmeler yapılabilmektedir.

Şirket Kuruluşu İçin Türkiye'de Bulunmak Zorunlu mudur?

Yabancıların Türkiye'de şirket kurabilmeleri için her durumda Türkiye'de fiziken bulunmaları zorunlu değildir.

Gerekli hukuki ve ticari işlemler, usulüne uygun olarak düzenlenmiş vekâletname aracılığıyla yürütülebilir. Ancak şirket kuruluşunun temsilci aracılığıyla yapılabilmesi ile yabancının Türkiye'de fiilen çalışabilmesi birbirinden farklı konulardır. Şirketin ticaret siciline tescil edilmesi, yabancıya çalışma izni verilmiş olduğu anlamına gelmez.

Şirket Kurulduktan Sonra Çalışma İzni Başvurusu Reddedilirse Ne Olur?

Şirket kuruluşunun gerçekleşmiş olması, çalışma izni başvurusunun mutlaka olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmez. Çalışma izni başvurusu değerlendirilirken şirketin mali yeterliliği, istihdam durumu, faaliyet alanı ve yabancının hukuki statüsü incelenebilir. Başvurunun reddedilmesi halinde kararın gerekçesine göre idari itiraz ve yargısal başvuru yolları değerlendirilebilir.

Bununla birlikte çalışma izni verilmemesi, kurulmuş şirketin tüzel kişiliğini kendiliğinden sona erdirmez.

Sonuç

Türkiye'de şirket kurmak isteyen yabancıların şirketler hukuku, yabancılar hukuku ve çalışma izni mevzuatını birlikte değerlendirmeleri gerekmektedir. Şirket kuruluşu ile ikamet ve çalışma izni süreçleri birbirinden bağımsız hukuki işlemler olmakla birlikte uygulamada birbirlerini doğrudan etkileyebilmektedir.

Özellikle şirketin sermaye yapısının, yabancı ortağın görevlerinin ve istihdam yükümlülüklerinin kuruluş aşamasında değerlendirilmesi, sonraki süreçlerde karşılaşılabilecek hukuki sorunların önlenmesine katkı sağlayacaktır.