Spor Kulüpleri ve Dernek İlişkisi

Spor Kulüplerinin Hukuki Statüsü

Spor kulüpleri belli kurallara göre kurulan ve üyelerinin her birinin yetki ve sorumlulukları tanımlanmış olan, gerek amatör gerekse profesyonel spor faaliyetleri yoluyla her bireyin spor yapabileceği tesis, araç̧ ve gereçlere sahip olan ve temel olarak yüksek performans sporcuların yetiştirilmesini hedefleyen tüzel kişiliklerdir. Sporun tüzel kişisi dediğimizde ise ilk olarak karşımıza spor kulüpleri çıkmaktadır. Dr. Önder Ege’nin deyimiyle “Sporu evrensel yarışma kuralları çerçevesinde gerçekleştirmek çabası içinde olan, tüzel kişiliği haiz, toplumsal hayatın içindeki örgüte spor kulübü derneği adı verilir.” Daha önce de belirtildiği üzere, spor kulüpleri genellikle dernek şeklinde kurulmaktadırlar. Bu açıdan GSGM GSKY m. 4 uyarınca “Spor kulübü: Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekleri ifade eder.” tanımı spor kulüplerinin çoğunlukla dernek biçiminde kurulduklarının ispat eder niteliktedir. Dolayısıyla dernekler, DK ve TMK’nın dernek hakkındaki hükümlerine göre düzenlenmektedirler.

Dernek Statüsünde Kurulan Spor Kulüplerinin Yapısı

Ülkemizde sporun örgütlenmesi ve faaliyetlerini sürdürmesi amaçları kapsamında Anayasa tarafından devlete kanun ve/veya yönetmelik vb. düzenlemeler ile olan çeşitli yükümlülükler getirilmiştir. Şöyle ki, Anayasa’nın 59. maddesi uyarınca devletin sporu teşvik etme görevi söz konusudur. Nitekim, devletin bu görevi Anayasa’da doğrudan ifade de edilmiştir. Bu haliyle devletin, sportif faaliyetleriyle ilgili ödev ve sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla kanunlar çerçevesinde bazı düzenlemeleri ve hali hazırda düzenlenmiş olan kanun hükümlerini spor faaliyetlerine de uygulaması gerekmektedir.

Tezin önceki bölümünde açıklandığı üzere, dernek kavramı hem Medeni Kanun’daki da hem de Dernekler Kanunu’nundaki çeşitli şartlar gereğince dernek şeklinde kurulan spor kulüpleri için de geçerli sayılmaktadır. Bu tanımı açıklarken “dernek” kurmak için ilk olarak kişilerin ortak bir amaç doğrultusunda bir araya gelmeleri de söz konusudur. Dolayısıyla spor kulüplerindeki ortak amacın şüphesiz sportif faaliyetlerinde bulunmak olduğu yadsınamayacak bir olgudur.

Spor kulüplerinin hukuki statü olarak genellikle dernek şeklinde kurulduğu, bunun yanı sıra nadiren de olsa anonim şirket yapısında da bulundukları söylenebilecektir. Türk Hukuk mevzuatına göre DK m.14’ün düzenlediği şekilde kulüp; gençlik faaliyeti, spor faaliyeti veya gençlik ve spor faaliyetinde bulunmak amacıyla kurularak Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne kayıt ve tescillerini yaptıran derneklerin genel adıdır. Ek olarak belirtmek gerekir ki, derneklerin kuruluş tüzüğünün ve diğer belgelerin mahallin en büyük Mülki Amirine tesliminden sonra hukuken bir spor kulübü kurulmuş sayılmaktadır, ancak bahsedilen bu işlemin de yapılmış olmasına rağmen dernekler sportif faaliyete hemen başlayamamaktadır. Derneklerin hukuken geçerli olarak sportif faaliyetlerine başlayabilmesi için, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliği’ne uygun olarak tescil kütüğüne tescili veya futbol kulübü ise Türkiye Futbol Federasyonu’na tescili gerekmektedir.