Yurt Dışında Bulunan Yabancının Çalışma İzni Başvurusu ile Türkiye'ye Gelmesi

Genel Olarak

Türkiye'de yabancıların yasal olarak çalışabilmesi, kural olarak çalışma izni alınmasına bağlıdır. Uygulamada en sık karşılaşılan yol, yabancının henüz Türkiye'de değilken, bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliği üzerinden başvuru sürecini başlatması ve Türkiye'deki işverenin de buna paralel olarak elektronik sistem üzerinden başvuruyu tamamlamasıdır.

Bu sebeple her yabancı bakımından ilk hukuki soru, çalışma izni alınabilir mi sorusundan önce, başvurunun yurt dışından mı yoksa yurt içinden mi yapılmasının gerektiğinin doğru tespit edilmesidir. Zira yanlış başvuru türü, zaman kaybına, ret kararına ve kimi dosyalarda sonraki süreçlerin de gereksiz şekilde zorlaşmasına yol açabilmektedir.

Yurt Dışından Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Başlar?

Yurt dışından çalışma izni başvurularında süreç, kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine başvurması ile başlar. Yabancı, dış temsilcilikte çalışma izni ve çalışma vizesi başvurusu yapar; ardından Türkiye'deki işveren, istenen bilgi ve belgeleri elektronik izin sistemi üzerinden çevrimiçi şekilde sunar.

Dolayısıyla bu sistemde başvuru tek taraflı değildir. Sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için hem yabancının hem de Türkiye'deki işverenin eş zamanlı ve uyumlu hareket etmesi gerekir. Uygulamada en sık sorun çıkan alanlar; pasaport geçerlilik süresi, iş sözleşmesinin içeriği, görev tanımının gerçek durumla uyumlu olmaması, işveren şirketin yeterlilik kriterlerini karşılamaması ve sektör bazında gerekli ön izinlerin temin edilmemesidir.

Başvuruda Hangi Belgeler ve Hangi Temel Unsurlar Öne Çıkar?

Yurt dışından çalışma izni dosyalarında temel olarak; işveren ve yabancı tarafından imzalanmış iş sözleşmesi, pasaport sureti ve gerekli hallerde diploma veya mezuniyet belgesi gibi evraklar sisteme yüklenmektedir. Pasaportun Latin harfleriyle düzenlenmemiş olması halinde onaylı tercüme de istenebilmektedir.

Bu nedenle başvurudan önce yalnızca evrak toplamak değil, aynı zamanda görev tanımı, sektör koşulları, mesleki yeterlilik, pasaport süresi ve ön izin gereklilikleri gibi hususların da hukuken netleştirilmesi gerekir.

İşverenin Sağlaması Gereken Kriterler Neden Bu Kadar Önemlidir?

Çalışma izni dosyalarının önemli bir kısmında belirleyici unsur yalnızca yabancının şahsi durumu değil, işverenin hukuki ve mali yeterliliğidir. Birçok başvuruda işyeri bakımından istihdam, sermaye, ciro veya ihracat gibi kriterler ile yabancıya ödenecek ücret seviyesi değerlendirme konusu yapılmaktadır.

Çalışma İzni Çıkınca Yabancı Hemen Türkiye'ye Gelebilir mi?

Başvurunun uygun bulunması halinde süreç otomatik olarak tamamlanmış sayılmaz. Yabancının, başvuru yaptığı dış temsilciliğe giderek çalışma ve ikamet izni harçları ile vize harcını yatırması; pasaportuna gerekli vize işlendikten sonra Türkiye'ye giriş yapması gerekir.

Bunun ardından çalışma izni kartı işveren adresine gönderilir. Yabancının Türkiye'ye girişinden sonra adres kayıt, fiili işe başlama ve diğer yasal yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmesi gerekir. Aksi halde onaylanmış bir dosyada dahi hak kaybı yaşanması söz konusu olabilir.

Çalışma İzni İkamet İzni Yerine Geçer mi?

Genel kural olarak çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçer. Ancak bu husus, yabancının sahip olduğu statüye ve somut dosyanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Uygulamada birçok yabancı, çalışma izninin yalnızca çalışma hakkı verdiğini düşünmekte; buna karşılık birçok işveren de ikamet izni olan herkesin ayrıca çalışabileceği yanılgısına düşmektedir. Oysa ikamet hakkı ile çalışma hakkı aynı hukuki rejime tabi değildir ve her dosyada izin türlerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en çok karşılaşılan hatalar; yabancının turist olarak Türkiye'ye getirildikten sonra durumun sonradan düzeltilebileceğinin sanılması, işveren kriterleri incelenmeden başvuru yapılması, görev tanımı ve ücret seviyesinin mevzuata uygun planlanmaması, ön izin gereken sektörlerde eksik dosya hazırlanması ve onay sonrası yükümlülüklerin geciktirilmesidir.

Sonuç ve Değerlendirme

Yurt dışında bulunan yabancının çalışma izni başvurusu ile Türkiye'ye gelmesi, uygulamada sanıldığından çok daha teknik ve çok aşamalı bir süreçtir. Dosyanın başarısı; yabancının kişisel durumunun, işveren şirketin hukuki ve mali yapısının, çalışılacak sektörün özel kurallarının ve başvuru sonrası yükümlülüklerin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.

Başvurunun yalnızca forma dayalı bir işlem gibi görülmesi, ileride ret kararlarına, süre kayıplarına ve yabancı ile işveren bakımından telafisi güç hukuki sonuçlara yol açabilmektedir. Bu nedenle Türkiye'de bir işveren yanında çalışmak üzere yurt dışından başvuru yapmayı planlayan yabancıların ve yabancı personel istihdam etmek isteyen işverenlerin, süreci dosya bazlı hukuki değerlendirme ile yürütmeleri son derece önemlidir.

Yurt dışından çalışma izni başvurusu, işveren kriterlerinin incelenmesi, evrak hazırlığı, başvuru stratejisinin belirlenmesi ve onay sonrası hukuki yükümlülüklerin takibi konusunda MCG Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek somut olayınıza uygun profesyonel hukuki destek alabilirsiniz.